Tại chương trình The Morning Talk, với sự đồng hành của ngân hàng Phương Đông (OCB), anh Takayuki Jitsuhara chia sẻ góc nhìn về hành trình kết nối dòng vốn Nhật Bản với thị trường Việt Nam. 

Câu chuyện của anh không chỉ xoay quanh đầu tư hay tài chính, mà mở rộng đến một bài toán lớn hơn: làm thế nào để doanh nghiệp Nhật thực sự hiểu thị trường Việt Nam, quản trị rủi ro và xây dựng những mối quan hệ đủ sâu để cùng phát triển lâu dài.

Sau 17 năm sinh sống tại Việt Nam, từ một người nước ngoài quan sát thị trường, anh Takayuki Jitsuhara đã trở thành cầu nối giữa các nhà đầu tư Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời là nhà đầu tư thiên thần đã đồng hành cùng gần 30 công ty khởi nghiệp (startup) trên hành trình phát triển. 

Vì sao Việt Nam trở thành điểm đến thu hút dòng vốn Nhật Bản?

Theo anh Takayuki, sức hấp dẫn của Việt Nam không nằm ở một yếu tố đơn lẻ mà được tạo nên bởi ba lớp lợi thế bổ trợ cho nhau: nền tảng quan hệ song phương, uy tín thương hiệu và sự tương đồng về văn hóa.

Trước hết là nền tảng ngoại giao, quan hệ Việt Nam – Nhật Bản được xây dựng và củng cố trong nhiều thập kỷ, tạo ra một hành lang tương đối thuận lợi cho hợp tác kinh tế và đầu tư. Nhưng ở góc nhìn của anh, yếu tố quyết định để một thương vụ đi xa hơn lại nằm ở con người, hay được gọi là “Human Sustainability” – sự bền vững của nguồn lực nhân sự.

Theo anh, thế hệ trẻ Việt Nam sở hữu tinh thần học hỏi, sự linh hoạt và khát vọng tiến lên. Đó là những phẩm chất giúp các doanh nghiệp Nhật tìm lại động lực trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với những thách thức về nhân lực và tăng trưởng.

Thế hệ trẻ Việt Nam không chỉ là nguồn lao động có chi phí cạnh tranh. Họ còn sở hữu tinh thần học hỏi, sự linh hoạt và khát vọng tiến lên.

Thứ hai là lợi thế về uy tín thương hiệu. Việc các tập đoàn Nhật Bản đã hiện diện tại Việt Nam trong thời gian dài đã tạo dựng được mức độ nhận diện, uy tín đáng kể trong tâm trí người tiêu dùng. “Di sản niềm tin” này giúp các doanh nghiệp Nhật Bản mới gia nhập thị trường có một điểm tựa nhất định, thay vì phải bắt đầu hoàn toàn từ con số 0.

Cuối cùng là sự tương đồng văn hóa. Nhà đầu tư người Nhật Bản cho rằng “những điểm tương quan của nền tảng văn hóa này góp phần giúp cộng đồng doanh nghiệp dễ dàng tìm ra tiếng nói chung giữa hai bên.”, theo đó chính sự giao thoa trong cách ứng xử, tư duy về quan hệ và tầm quan trọng của niềm tin góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình xây dựng mối quan hệ hợp tác kinh doanh dài hạn.

Tái định nghĩa rủi ro trong thị trường tăng trưởng nhanh 

Anh Takayuki nhận thấy một trong những rào cản lớn đối với doanh nghiệp Nhật khi bước vào Việt Nam là tâm lý thận trọng. Nhiều doanh nghiệp vẫn có xu hướng mang những trải nghiệm tiêu cực từ các thị trường khác để áp vào Việt Nam, từ đó hình thành những lo ngại chưa phản ánh đúng thực tế. 

Chẳng hạn, một số doanh nghiệp Nhật vẫn lo ngại về hạn chế sở hữu nước ngoài, trong khi Việt Nam cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu 100% vốn tại nhiều ngành nghề, lĩnh vực tùy theo quy định cụ thể. Việc kiểm chứng thông tin bằng dữ liệu thực tế thay vì dựa trên định kiến có thể giúp doanh nghiệp nhìn nhận cơ hội rõ ràng hơn. 

Trong bối cảnh xu hướng già hóa dân số tại Nhật Bản, Việt Nam là điểm đến đầu tư chiến lược nhờ dân số trẻ và văn hóa tương đồng. Tuy nhiên, để chiến thắng tại thị trường này, doanh nghiệp Nhật Bản cần bước ra khỏi vùng an toàn và dám chấp nhận rủi ro.

Trong một thị trường tăng trưởng nhanh, nơi doanh nghiệp Nhật phải đối mặt với sự cạnh tranh của các đối thủ đến từ Hàn Quốc, Đài Loan, Mỹ và nhiều nền kinh tế khác, tốc độ ra quyết định cũng trở thành lợi thế cạnh tranh. 

Điều này không đồng nghĩa với việc phải hành động nhanh một cách thiếu thận trọng. Ngược lại, điều cần thay đổi là cách tiếp cận từ “phân tích đến mức tê liệt” sang ra quyết định dựa trên dữ liệu, chấp nhận rủi ro có tính toán và sẵn sàng điều chỉnh khi thực tế thay đổi. Anh gọi đó là cách tiếp cận “Appropriate Risk” – chấp nhận mức rủi ro phù hợp với thực tế. 

Xây dựng hệ sinh thái từ nguồn vốn đến nguồn lực đối tác đồng hành

Nếu hiểu thị trường là điều kiện để bước vào Việt Nam, một hệ sinh thái đối tác địa phương đáng tin cậy lại là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp phát triển lâu dài. Đây cũng là lý do anh Takayuki đặc biệt đề cao vai trò của các đối tác hỗ trợ doanh nghiệp từ tư vấn pháp lý, tài chính đến các đối tác địa phương.

Trong hành trình của mình tại Việt Nam, anh lựa chọn ngân hàng Phương Đông (OCB) như một đối tác tài chính chiến lược. Bên cạnh các chỉ số tài chính hay các tiêu chí kỹ thuật, điều anh đánh giá cao là khả năng thấu hiểu nhu cầu cụ thể của từng doanh nghiệp và cung cấp những giải pháp phù hợp thay vì áp dụng một công thức chung cho tất cả.

Một ví dụ được anh nhấn mạnh là các giải pháp cho vay không tài sản đảm bảo dành cho startup, đặc biệt ở giai đoạn đầu khi điểm nghẽn không nằm ở ý tưởng hay nhu cầu thị trường mà nằm ở khả năng tiếp cận vốn, mô hình kinh doanh mới thường chưa có đủ tài sản để đáp ứng những yêu cầu thế chấp truyền thống. Những giải pháp tài chính phù hợp vì thế có thể trở thành chất xúc tác giúp doanh nghiệp tăng tốc phát triển.

Tuy nhiên với anh Taka, tài chính chỉ là một phần của bài toán. Yếu tố anh đặt lên hàng đầu trong các khoản đầu tư thiên thần của mình lại là con người. Sau gần 30 khoản đầu tư vào các startup giai đoạn đầu, anh xây dựng một triết lý đầu tư khá rõ ràng, trong đó hai yếu tố anh đặc biệt coi trọng là tính chính trực và sự kiên định.

Một mô hình kinh doanh có thể thay đổi, thị trường có thể biến động, sản phẩm có thể phải điều chỉnh… Nhưng một nhà sáng lập vẫn giữ được tính chính trực và kiên định sẽ có khả năng vượt qua những thách thức đó. Từ đây, góc nhìn về quản trị rủi ro đầu tư không còn chỉ đặt cược vào mô hình, mà còn đặt cược vào những con người có khả năng thích nghi và tìm kiếm hướng đi mới phù hợp.

Ở cấp độ doanh nghiệp, triết lý này mở rộng thành câu chuyện về nguồn lực con người. Thành công bền vững không đến từ những giải pháp được đóng gói sẵn, mà đến từ việc tạo ra môi trường để nhân sự, đặc biệt là những người trẻ được học hỏi qua thực tế, trực tiếp phục vụ khách hàng và giải quyết những vấn đề thật của thị trường.

Nói cách khác, đầu tư vào Việt Nam không chỉ là đầu tư vào nhà máy, văn phòng, công nghệ hay thị trường. Đó còn là đầu tư vào một hệ sinh thái nhân sự có khả năng tạo ra giá trị trong dài hạn. Dòng vốn chỉ thực phát huy hiệu quả khi đi cùng sự thấu hiểu, và tăng trưởng bền vững chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng con người và niềm tin.

Để theo dõi đầy đủ cuộc trò chuyện của anh Takayuki Jitsuhara trong chương trình The Morning Talk, độc giả có thể nhấn vào đây.

Chân thành cảm ơn ngân hàng Phương Đông (OCB) đã đồng hành cùng Vietsuccess trong chuỗi podcast với thông điệp “Bình minh thịnh vượng”. Với hành trình 30 năm hình thành và phát triển, OCB tiếp tục đồng hành cùng hàng triệu khách hàng cá nhân và doanh nghiệp trên hành trình bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu và kiến tạo những dấu ấn riêng.