Cùng tìm hiểu xem Bác sĩ Hoàng Quốc Tưởng, bác sĩ chuyên khoa II Nhi khoa, đang công tác tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 và hiện là Giảng viên Bộ môn Nhi tại Đại học Y Dược TP.HCM – chia sẻ trong chương trình Career Check mùa 2 về hành trình theo đuổi nghề Y, những bài học không có trong giáo trình và triết lý “chữa người” đầy nhân văn. 

Hành trình dài chạm đến lý tưởng chăm sóc người bệnh 

Bác sĩ Hoàng Quốc Tưởng chia sẻ rằng để thực sự bước chân vào nghề, mỗi sinh viên y phải xác định đầu tư ít nhất 10 năm cho việc học và rèn luyện. Giai đoạn học bác sĩ đa khoa kéo dài 6 năm đã đủ khắc nghiệt, với lịch học dày đặc: sáng học lý thuyết, chiều thực tập lâm sàng, tối trực bệnh viện. Khối lượng kiến thức lớn, tài liệu chủ yếu bằng tiếng Anh và kỳ thi dồn dập khiến không ít người nản chí.

Sau khi tốt nghiệp, các bác sĩ trẻ sẽ chọn hướng đi phù hợp. Nếu muốn rèn chuyên môn sâu, các bạn có thể thi nội trú, con đường danh giá và cũng rất cạnh tranh khi chỉ được thi một lần trong đời. Bác sĩ Tưởng từng trải qua ba năm nội trú đầy áp lực nhưng chính môi trường này giúp anh được đào tạo bài bản và trưởng thành cả về chuyên môn lẫn tư duy nghề nghiệp. Ngoài ra, các bác sĩ cũng có thể chọn học chuyên khoa theo hướng học thuật thông qua lộ trình thạc sĩ và tiến sĩ.

Chi phí học cũng là một trở ngại lớn cho các sinh viên muốn theo đuổi ngành Y. Ngoài học phí cao thì tiền sách vở và tài liệu cũng đắt đỏ. Tuy nhiên, các trường Y thường có chính sách hỗ trợ học bổng cho sinh viên giỏi, không có điều kiện kinh tế tốt hoặc sinh viên có thể đi làm thêm để trang trải. 

Những thử thách tâm lý không có trong giáo trình  

Bác sĩ Tưởng chia sẻ rằng, bên cạnh kiến thức chuyên môn, nghề bác sĩ còn đòi hỏi một sức bền cảm xúc rất lớn. Một trong những áp lực lớn nhất với bác sĩ trẻ là đối diện với những sai lầm trong các ca chữa trị bệnh nhân. 

Anh kể lại cảm giác ám ảnh khi chứng kiến sự ra đi của bệnh nhân vì chẩn đoán sai lầm do quá tự tin của bản thân. Khoảnh khắc đó không chỉ để lại nỗi buồn sâu sắc, mà còn mang đến sự hoài nghi về năng lực bản thân: “liệu mình có đủ giỏi để theo đuổi nghề?” Từ đó, anh rút ra bài học xương máu: “Nghề Y không chỉ cần giỏi mà còn cần khiêm tốn và biết lắng nghe”.

Một trong những thách thức khác tưởng chừng đơn giản nhưng cũng là áp lực đặc thù của bác sĩ Nhi – tiếng khóc trẻ con. Trẻ có thể khóc vì nhiều lý do như đói, nóng, bài tiết hay bệnh lý và bác sĩ phải phân biệt được đâu là tiếng khóc thông thường và đâu là dấu hiệu nguy hiểm. Nếu không có tình yêu dành cho trẻ con và sự đầu tư nghiêm túc trong chuyên môn, đây sẽ là khó khăn không dễ vượt qua với nhiều sinh viên.

Cuối cùng, một trong những áp lực âm thầm nhưng dai dẳng với sinh viên Y là cảm giác bị bỏ lại phía sau so với bạn bè đồng trang lứa. Khi bạn bè cùng trang lứa ở các ngành khác đã ổn định công việc, có thu nhập đều đặn, thậm chí nắm giữ vị trí quản lý chỉ sau vài năm đi làm thì sinh viên ngành y vẫn đang miệt mài trên giảng đường, trực đêm liên tục và sống tiết kiệm. Sự so sánh không khỏi khiến họ hoài nghi về lựa chọn của mình. Theo bác sĩ Tưởng, cảm giác này phần lớn đến từ kỳ vọng quá lớn của chính bản thân, khi chưa thể nhìn thấy bức tranh dài hạn của hành trình làm nghề. 

Nghề Y không chỉ cần giỏi mà còn cần khiêm tốn và biết lắng nghe.

Bác sĩ Hoàng Quốc Tưởng

Quá trình rèn luyện khó khăn là thế nhưng chính thời gian tiếp xúc với bệnh nhân, chứng kiến những số phận vật lộn với bệnh tật đã khiến Bác sĩ Tưởng thay đổi. Niềm vui khi giúp người khác khỏe lại, nỗi day dứt khi bất lực và lòng biết ơn từ bệnh nhân trở thành động lực mạnh mẽ nhất để các bác sĩ có thể kiên trì theo đuổi ước mơ.

Chữa bệnh bằng khoa học, chữa người bằng thấu cảm

Bác Tưởng cho rằng đối với một bác sĩ giỏi, năng lực chuyên môn là điều kiện cần nhưng chưa đủ, họ còn phải biết lắng nghe và thấu hiểu người bệnh, “chữa bệnh là chúng ta đang điều trị người bệnh đó chứ không chỉ điều trị căn bệnh”. 

Điều này thể hiện rõ trong cách anh tiếp cận từng ca bệnh, không chỉ xét đến yếu tố y học mà còn cân nhắc hoàn cảnh kinh tế, sự hợp tác của gia đình và khả năng tuân thủ điều trị. Một phác đồ đúng chưa chắc là lựa chọn tối ưu nếu bệnh nhân không thể thực hiện được.

Chữa bệnh là chúng ta đang điều trị người bệnh đó chứ không chỉ điều trị căn bệnh.

Giao tiếp cũng là một năng lực quan trọng. Anh thường chuyển hóa ngôn ngữ chuyên môn phức tạp thành lời giải thích dễ hiểu, để phụ huynh có thể nắm được bản chất bệnh. Ví dụ khi nói về bệnh Kawasaki, anh diễn giải bằng hình ảnh “mạch máu nuôi tim” thay vì thuật ngữ học thuật.

Anh cũng nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của thực hành lâm sàng trong đào tạo nghề Y: “Người thầy quan trọng nhất của sinh viên trường Y là bệnh nhân. Các bạn học rất giỏi nhưng nếu chỉ đọc lý thuyết mà không thực hành khám bệnh coi như vô nghĩa”.

Người thầy quan trọng nhất của sinh viên trường Y là bệnh nhân. Các bạn học rất giỏi nhưng nếu chỉ đọc lý thuyết mà không thực hành khám bệnh coi như vô nghĩa.

Bác sĩ Hoàng Quốc Tưởng

Theo Bác sĩ Tưởng, ba giá trị lớn nhất của một bác sĩ thành công là sự tin tưởng yêu quý từ bệnh nhân, sự công nhận từ đồng nghiệp và khả năng dung hòa công việc với cuộc sống cá nhân để có một cuộc sống hạnh phúc hơn.

Hành trình của bác sĩ Hoàng Quốc Tưởng là minh chứng rõ ràng rằng nghề Y không chỉ cần trí tuệ và kỹ năng mà còn cần một trái tim đủ kiên trì, đủ thấu cảm để đi đường dài. Từ một sinh chập chững bước vào nghề, anh đã biến nghề bác sĩ thành lý tưởng sống và lan tỏa giá trị ấy đến cộng đồng bằng chính sự chân thành, gần gũi và có tâm với nghề.

Mời bạn khám phá thêm những điều thú vị về ngành Y tại Career Check.