Trong chương trình Business Insights, hãy cùng hai đại diện của Tetra Pak Việt Nam là Chị Nguyễn Thanh Giang – Tổng giám đốc và Anh Ngô Thành – Giám đốc bộ phận giải pháp chế biến – phân tích về cơ hội, thách thức và đưa ra các giải pháp toàn diện cho hệ thống chế biến và đóng gói để có thể đón đầu xu hướng ngành F&B trong 5 năm tới.  

Vị thế và sức bật ngành F&B Việt Nam

Ngành thực phẩm và đồ uống (F&B) đóng vai trò then chốt trong tăng trưởng kinh tế Việt Nam, đóng góp khoảng 15% GDP của công nghiệp chế biến. Dù trải qua nhiều biến động, đây là một trong số ít ngành duy trì được tốc độ phát triển ổn định, khẳng định vị thế mạnh mẽ so với các thị trường trong khu vực. Theo báo cáo ngành F&B Đông Nam Á giai đoạn 2024 – 2025 của Source of Asia, Việt Nam đứng thứ 4 về quy mô trong số sáu thị trường F&B nổi bật tại Đông Nam Á bao gồm Indonesia, Thái Lan, Việt Nam, Malaysia, Singapore và Philippines. 

Việt Nam đang trở thành thị trường chiến lược cho các doanh nghiệp F&B toàn cầu nhờ dân số trẻ, sự tăng trưởng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu và nhu cầu tiêu dùng liên tục thay đổi. Theo báo cáo của iPOS.vn và Nestle Professional, ngành F&B Việt Nam năm 2024  đạt doanh thu gần 700.000 tỷ đồng (khoảng 27 tỷ USD), với tốc độ tăng trưởng ấn tượng 16.6% so với năm trước. Xu hướng tiêu dùng cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ, ưu tiên các sản phẩm có thành phần minh bạch, nguồn gốc rõ ràng, tiện lợi khi sử dụng và đáp ứng yếu tố phát triển bền vững. 

Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp F&B

Ngành F&B có ba động lực tăng trưởng chính: tiêu thụ nội địa, năng lực xuất khẩu và xu hướng sản xuất bền vững. Để khai thác năng lực xuất khẩu, các doanh nghiệp cần đạt được hệ thống sản xuất đồng bộ, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế khắt khe ở các thị trường như Mỹ và Châu Âu. Khách hàng nước ngoài đặc biệt quan tâm đến an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng sản phẩm đồng đều và khả năng truy vết sản phẩm qua nhiều công đoạn. Đồng thời, xu hướng sản xuất giảm khí thải nhà kính giúp doanh nghiệp giảm thiểu năng lượng, lãng phí và hướng tới nền kinh tế tuần hoàn. 

Tuy nhiên, doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức. Khó khăn lớn nhất là chi phí đầu tư để đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng và tiêu chuẩn hóa chất trong sản phẩm xuất khẩu. Bên cạnh đó, sức mua yếu, biến động chi phí đầu vào và sự thiếu hụt nhân lực sản xuất cũng gây áp lực lớn. Nhiều doanh nghiệp còn e ngại đầu tư công nghệ vì chi phí lớn, lo sợ lỗi thời nhanh, và khó khăn trong việc tích hợp các dây chuyền sản xuất được đầu tư theo từng giai đoạn, làm giảm sự đồng bộ cần thiết cho đổi mới toàn diện.

Đổi mới toàn diện để tối ưu hóa sản xuất F&B

Đổi mới toàn diện không phải một bước đi đơn lẻ nên đòi hỏi doanh nghiệp cần có tư duy hệ thống. Điều này bao gồm tối ưu hóa quy trình vận hành và chuỗi giá trị, đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm, đồng thời giảm chi phí và hướng tới phát triển bền vững. Dựa trên thực tế, doanh nghiệp có thể nâng cấp từng phần, tích hợp công nghệ số và tự động hóa theo từng giai đoạn, mà vẫn đạt hiệu quả tối ưu.

Chị Thanh Giang nhận định: “Đổi mới hệ thống F&B không chỉ giới hạn ở công nghệ mà phải là đổi mới toàn diện, bao gồm tối ưu hóa quy trình vận hành và toàn bộ chuỗi giá trị”. Tuy nhiên, đổi mới không đồng nghĩa với thay đổi toàn bộ ngay lập tức. Với phương châm linh hoạt, Tetra Pak bắt đầu bằng việc lắng nghe và đánh giá hệ thống hiện có, sau đó đề xuất giải pháp phù hợp với ngân sách và lộ trình phát triển – từ cải tiến dây chuyền hiện tại đến triển khai công nghệ mới.

Đổi mới hệ thống F&B không chỉ giới hạn ở công nghệ mà phải là đổi mới toàn diện, bao gồm tối ưu hóa quy trình vận hành và toàn bộ chuỗi giá trị.

– Chị Thanh Giang 

Tự động hóa và số hóa là công cụ then chốt giúp các nhà máy vận hành thông minh hơn, tối ưu hóa hiệu suất, giảm chi phí sản xuất và giảm dấu chân carbon. Hệ thống này cho phép thu thập và truy xuất dữ liệu sản xuất để tối ưu hóa vận hành, bảo trì dự đoán và quản lý chi phí. Công nghệ tiên tiến như tiệt trùng còn giúp thực phẩm an toàn, giữ hương vị, dinh dưỡng và kéo dài thời hạn sử dụng. 

Khẳng định về tầm quan trọng của công nghệ, anh Ngô Thành chia sẻ: “Số hóa và tự động hóa sẽ phát triển mạnh mẽ trong ngành F&B tương lai. Đây không chỉ là xu hướng mà là bắt buộc. Hầu như các doanh nghiệp trong ngành đều nhận thức được cần phải đổi mới, sớm hay muộn họ cũng sẽ hành động”.

Tóm lại, sự phát triển mạnh mẽ về số hóa và tự động hóa sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất sản xuất. Từ đó, họ có thể tự tin đáp ứng được toàn bộ các xu hướng lớn của ngành F&B trong tương lai: từ chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm đến các yêu cầu về tiện lợi, minh bạch về nguồn gốc và bền vững.

Số hóa và tự động hóa sẽ phát triển mạnh mẽ trong ngành F&B tương lai. Đây không chỉ là xu hướng mà là bắt buộc.

– Anh Ngô Thành 

Để đón đầu xu hướng 5 năm tới, doanh nghiệp cần chuẩn bị ba năng lực cốt lõi:

• Tư duy hệ thống: Thiết kế sản xuất đồng bộ từ nguyên liệu đến đóng gói.
• Năng lực vận hành số: Tự động hóa nhà máy để thu thập và phân tích dữ liệu sản xuất.
• Quản trị TCO (Total Cost of Ownership): Tối ưu hóa tổng chi phí sở hữu ngay từ khâu thiết kế dự án, tính toán toàn bộ chi phí trong vòng đời thiết bị.

Lắng nghe toàn bộ chương trình trên kênh Vietsuccess để biết cách Tetra Pak đảm bảo chất lượng toàn diện với công nghệ tiên tiến từ Thụy Điển giúp doanh nghiệp F&B bứt phá trong kỷ nguyên số. 

Chân thành cảm ơn Tetra Pak Việt Nam – doanh nghiệp hàng đầu về giải pháp chế biến và đóng gói thực phẩm dạng lỏng – đã đồng hành cùng chúng tôi trong tập podcast này.