Trong chương trình Healthier Happier, Host Trúc Linh đã có dịp trò chuyện cùng chuyên gia Trần Thị Mỹ Yến, nhà sáng lập kiêm chủ tịch Học viện Mindful Living Institute. Chị có nhiều năm kinh nghiệm ở vị trí lãnh đạo tại tập đoàn SCG, và là một trong năm giảng viên chính thức đầu tiên tại Việt Nam của chương trình “Search Inside Yourself” do Google phát triển.

Hiểu đúng về Well-Being

Mở đầu cuộc trò chuyện, chị Mỹ Yến chỉ ra một ngộ nhận phổ biến của nhiều người cho rằng Well-Being chỉ đơn thuần là sức khỏe tinh thần. Trên thực tế, sức khỏe tinh thần chỉ là một phần trong bức tranh toàn diện hơn nhiều.

Theo định nghĩa của nhà tâm lý học Bill Hettler, Well-Being là “cách nhìn chủ quan về mức độ hài lòng của mỗi người đối với các khía cạnh trong cuộc sống”. Định nghĩa này nhấn mạnh hai yếu tố cốt lõi:

• Cuộc sống gồm nhiều khía cạnh khác nhau, không chỉ xoay quanh công việc hay tiền bạc.
• Sự hài lòng mang tính chủ quan, phụ thuộc vào giá trị, hoàn cảnh và góc nhìn của từng cá nhân, chứ không có một thước đo chung cho tất cả.

Điều này dẫn chúng ta đến một câu hỏi quan trọng: vậy các khía cạnh cấu thành nên một cuộc sống trọn vẹn là gì?

8 khía cạnh cốt lõi của một cuộc sống toàn diện

Dựa trên mô hình Bánh xe cuộc đời của Bill Hettler, chị Mỹ Yến đã liệt kê 8 khía cạnh cốt lõi tạo nên một cuộc sống khỏe mạnh và toàn diện.

• Sức khỏe thể chất: Nền tảng cơ bản của sự tồn tại, bao gồm ăn uống, giấc ngủ và vận động.
• Sức khỏe cảm xúc: Khả năng quản lý cảm xúc, đối diện với căng thẳng và duy trì một tâm trí lành mạnh.
• Sức khỏe nhận thức: Không chỉ giới hạn ở tôn giáo, đây là hệ thống niềm tin, cảm nhận về mục đích sống và ý nghĩa cuộc đời. 
• Sức khỏe tri thức: Sự tò mò, ham học hỏi và tư duy phát triển để không ngừng làm mới bản thân.
• Sức khỏe xã hội: Chất lượng của các mối quan hệ và vòng tròn hỗ trợ xung quanh, từ gia đình, bạn bè đến đồng nghiệp.
• Sức khỏe nghề nghiệp: Sự hài lòng, phát triển và tìm thấy ý nghĩa trong sự nghiệp, công việc hàng ngày.
• Sức khỏe tài chính: Cảm giác an tâm, tự chủ về mặt tài chính, không bị áp lực tiền bạc đè nặng.
• Sức khỏe môi trường: Cảm giác an toàn và thoải mái trong không gian sống và làm việc.

Các khía cạnh này có mối quan hệ tương hỗ và tác động qua lại lẫn nhau như một hiệu ứng domino. Một điểm mất cân bằng có thể kéo theo hàng loạt hệ quả ở những mặt còn lại.

“Bánh xe cuộc đời” – tấm gương soi sự mất cân bằng

“Bánh xe cuộc đời” được xem là một công cụ thực hành đơn giản nhưng hiệu quả để mỗi người tự nhìn lại chính mình. Bánh xe được chia thành 8 “múi”, tương ứng với 8 khía cạnh của Well-Being. Mỗi múi gồm các câu hỏi gợi mở để người dùng tự chấm điểm (thường từ 0 đến 5).

Theo chị Mỹ Yến, “mục tiêu không phải là vẽ ra một bánh xe hoàn hảo, mà là nhận diện thực trạng của bản thân một cách trung thực, không phán xét.” Khi các điểm số được tô màu, sự mất cân bằng sẽ hiện lên rất rõ: chúng ta đang “lỡ hẹn” với phần nào của cuộc sống?

Mục tiêu không phải là vẽ ra một bánh xe hoàn hảo, mà là nhận diện thực trạng của bản thân một cách trung thực, không phán xét.

Để thực hành hiệu quả, chị khuyên nên dành vài phút hít thở, đưa cơ thể và tâm trí về trạng thái cân  bằng. Khi đọc câu hỏi, hãy ghi nhận câu trả lời xuất hiện đầu tiên, bởi đó thường là phản ánh gần nhất với sự thật bên trong.

Sau cùng, công cụ quan trọng nhất mà chị Mỹ Yến nhấn mạnh không nằm ở mô hình hay phương pháp nào bên ngoài, mà chính là khả năng lắng nghe bản thân. Well-Being, theo chị “luôn có những biểu hiện rất cụ thể trên thân”.

Lắng nghe chính mình là chú ý đến những dấu hiệu đó, đến những dao động cảm xúc và cách ta đang phản ứng với thế giới xung quanh. Chúng ta thường rất nhạy bén với mọi thứ bên ngoài, nhưng lại dễ phớt lờ những “thổn thức” bên trong mình.

Hành trình tìm lại sự cân bằng không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều xa xỉ mà đôi khi, nó chỉ cần một khoảnh khắc bạn dừng lại, hít thở và thực sự lắng nghe cơ thể cũng như tâm trí mình.

Để theo dõi đầy đủ cuộc trò chuyện của chị Mỹ Yến trong chương trình Healthier Happier, bạn có thể nhấn vào đây.