Trong chương trình Business Insights, hãy cùng lắng nghe cuộc trò chuyện với Luật sư Đào Tiến Phong để có những cái nhìn thực tế, rõ ràng và đầy thuyết phục về lý do vì sao cải cách thuế và sự chuyển đổi sang hóa đơn điện tử này là cần thiết, hoàn toàn khả thi và mang lại lợi ích dài hạn cho cả hộ kinh doanh lẫn nền kinh tế quốc gia.

Luật sư Đào Tiến Phong là Luật Sư Điều Hành tại Hãng Luật Investpush Legal với 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp lý doanh nghiệp và đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, anh còn là Uỷ viên Ban điều hành Tài chính cá nhân – Hiệp hội tư vấn tài chính Việt Nam (VFCA).

Những điểm thay đổi quan trọng mà hộ kinh doanh cần lưu ý

Trọng tâm của cuộc cải cách này là Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân và Nghị định 70/2025 của Chính phủ (sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2020), trong đó có 2 điểm quan trọng mà những hộ kinh doanh, các chủ kinh doanh cần lưu ý:

• Chuyển đổi phương pháp tính thuế: Hộ kinh doanh sẽ chuyển từ phương pháp thuế khoán sang kê khai thực tế. Thuế khoán, vốn là hình thức tính tỷ lệ doanh thu để đóng thuế, sẽ dần được loại bỏ hoàn toàn vào ngày 01 tháng 01 năm 2026 cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm.

• Sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền: Đặc biệt, đối với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, hoạt động trong các lĩnh vực như nhà hàng, khách sạn, quán ăn, bán lẻ, trung tâm thương mại, siêu thị, bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và kết nối thẳng với cơ quan thuế.

Bức tranh lớn về một nền kinh tế minh bạch

Mọi sự thay đổi và cải cách đều đối mặt với những thách thức lớn, đặc biệt ở phạm vi quốc gia, nhưng ở góc nhìn lớn hơn sự thay đổi này là một chủ trương tốt và mang đến những lợi ích đa tầng.

• Thứ nhất ở tầng kinh tế quốc gia và hệ thống quản lý nhà nước: Tiến gần đến mục tiêu xây dựng một nền kinh tế minh bạch. Hóa đơn điện tử giúp minh bạch hóa mọi giao dịch, từ đầu vào đến đầu ra, từng bước làm cho toàn bộ tổng thể nền kinh tế tốt lên, minh bạch như các nước phát triển, nơi mọi chi phí, dù nhỏ nhất, đều có thể được kê khai và khấu trừ. Bên cạnh đó, sự thay đổi này còn giúp giảm gánh nặng về bộ máy quản lý, vận hành từ đó nhà nước có thể tập trung nguồn lực vào việc phát triển đất nước.
  
• Thứ hai ở tầng của hộ kinh doanh, các doanh nghiệp vừa và nhỏ: Việc kê khai minh bạch doanh thu và chi phí sẽ dễ dàng hơn rất nhiều khi tiếp cận các nguồn vốn vay từ ngân hàng hay các tổ chức tín dụng. Sự minh bạch về tài chính chứng minh khả năng trả nợ, mở ra cơ hội vay vốn tốt hơn, thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Đồng thời, sự minh bạch này còn giúp loại bỏ tình trạng cạnh tranh không lành mạnh do hàng hóa “tiểu ngạch” né thuế, đảm bảo sản phẩm chính ngạch cạnh tranh sòng phẳng về chất lượng và thương hiệu.

Gỡ bỏ rào cản tâm lý e ngại kê khai thuế của hộ kinh doanh

Nhiều hộ kinh doanh tỏ ra lo lắng, thậm chí tạm ngưng hoạt động hoặc thu nhỏ quy mô, chủ yếu do thiếu thông tin đầy đủ và tâm lý e ngại bị phạt. Luật sư Đào Tiến Phong nhận định rằng “việc từ chối nhận chuyển khoản để chỉ nhận tiền mặt là một hành vi trốn thuế và không hiệu quả về mặt kinh doanh”.

Các hộ kinh doanh cần hiểu rằng sự thay đổi này là tất yếu sẽ mang lại lợi ích chung, bao gồm cả lợi ích cho chính mình. Tuy nhiên, do một số thông tin không đầy đủ hoặc thiếu tính chính xác sẽ làm những hộ kinh doanh lo lắng và chưa biết cách thực thi đúng luật và hiệu quả. Vì vậy, đầu tiên các hộ kinh doanh, chủ doanh nghiệp cần gỡ bỏ những tâm lý lo lắng, chủ động học hỏi, hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ uy tín với chi phí không quá cao để giúp chủ kinh doanh tập trung vào chuyên môn, phát triển mô hình kinh doanh.

Việc từ chối nhận chuyển khoản để chỉ nhận tiền mặt là một hành vi trốn thuế và không hiệu quả về mặt kinh doanh.

Hướng tới phát triển bền vững khi hộ kinh doanh tiến lên thành doanh nghiệp

Khi hộ kinh doanh có doanh thu lớn, nhiều lao động, đó là thời điểm thích hợp để “lên công ty”, Luật sư Đào Tiến Phong khuyến nghị họ nên chuyển đổi sang hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc cổ phần, bởi vì “nó chỉ có lợi thôi”. Lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp là tính chất trách nhiệm hữu hạn, giúp bảo vệ tài sản cá nhân của chủ sở hữu, chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp vào doanh nghiệp. Trong khi đó, hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản. Thứ hai là khi chuyển đổi lên doanh nghiệp sẽ mang lại sự chuyên nghiệp trong mắt đối tác, khách hàng và tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng, gọi vốn, thậm chí IPO trên sàn chứng khoán (đối với công ty cổ phần).

Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai và áp dụng hóa đơn điện tử không chỉ là cải cách kỹ thuật, mà là bước tiến về tư duy quản lý, vận hành và phát triển kinh tế. Dù còn nhiều bỡ ngỡ ban đầu, nhưng với sự chủ động, hỗ trợ đúng lúc và tâm thế cởi mở, hộ kinh doanh hoàn toàn có thể thích ứng, phát triển và tiến xa hơn nữa trong môi trường kinh doanh minh bạch, chuyên nghiệp – nơi lợi ích không chỉ được phân phối công bằng, mà còn mở rộng cho mọi người cùng vươn lên.

Để xem đầy đủ và trọn vẹn tập podcast này, mời các bạn truy cập vào kênh Youtube của Vietsuccess tại đây.