Giáo sư, Bác sĩ Đinh Xuân Anh Tuấn hiện là Trưởng Khoa Sinh lý tại Bệnh viện Cochin, Paris, Pháp. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực sinh lý và hô hấp, đồng thời tích cực tham gia đào tạo và hợp tác nghiên cứu nhằm đóng góp cho sự phát triển của y học Việt Nam. Trong Proud Vietnam mùa 3, Giáo sư chia sẻ góc nhìn chuyên môn về các vấn đề y học hiện đại như vai trò của trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, cũng như tầm quan trọng của y học cá thể hóa và hội nhập nghiên cứu quốc tế.

Sức khỏe là một gia tài hữu hạn

Theo Giáo sư Đinh Xuân Anh Tuấn, sức khỏe không phải là nguồn lực vô hạn. Mỗi con người được trao một gia tài sức khỏe ngay từ khi sinh ra, thậm chí được hình thành từ giai đoạn còn trong bụng mẹ. Cách chúng ta sống, ăn uống, làm việc và ứng xử với cơ thể mình chính là cách chúng ta sử dụng và tiêu hao gia tài đó trong suốt cuộc đời.

Nhiều bệnh lý thường xuất hiện ở tuổi trung niên như suy tim, bệnh phổi mạn tính hay thoái hóa xương khớp không phải là những biến cố ngẫu nhiên. Phần lớn trong số đó là hệ quả tích lũy của lối sống thiếu lành mạnh, môi trường sống ô nhiễm và sự chủ quan đối với sức khỏe trong những năm tháng còn trẻ. Khi các dấu hiệu bệnh lý xuất hiện, gia tài sức khỏe đã bị hao hụt trong một thời gian dài.

Giáo sư cũng nhấn mạnh rằng sức khỏe không chỉ là câu chuyện của từng cá nhân đơn lẻ. Ở một góc nhìn rộng hơn, sức khỏe cá nhân chính là nền tảng của sức khỏe cộng đồng. Một người mẹ khỏe mạnh sẽ tạo tiền đề cho một thế hệ khỏe mạnh hơn, không chỉ về thể chất mà còn về tinh thần và khả năng thích nghi lâu dài. Khi mỗi cá nhân ý thức bảo vệ và gìn giữ gia tài sức khỏe của mình, lợi ích không dừng lại ở bản thân, mà còn góp phần hình thành một cộng đồng khỏe mạnh, bền vững và có sức đề kháng tốt hơn trước những thách thức của xã hội hiện đại.

Xu hướng chăm sóc sức khỏe với Y học cá thể hóa

Y học cá thể hóa là mô hình chăm sóc và điều trị dựa trên sự khác biệt của từng cá nhân, thay vì áp dụng một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân. Cách tiếp cận này thừa nhận rằng mỗi con người có nền tảng sinh học, môi trường sống và lối sống khác nhau, do đó không thể có một công thức điều trị duy nhất phù hợp cho mọi trường hợp.

Y học cá thể hóa có thể được hiểu qua nguyên tắc điều trị phù hợp với từng người. Cùng một bệnh, mỗi người bệnh nhân không nhất thiết phải dùng cùng một loại thuốc. Cùng một loại thuốc không nhất thiết phải dùng cùng liều lượng. Và cùng liều lượng cũng không nhất thiết phải uống vào cùng một thời điểm trong ngày.

Mỗi con người là một tổ hợp phức tạp của gen di truyền, môi trường sống và thói quen sinh hoạt. Chính sự khác biệt này dẫn đến phản ứng với thuốc và hiệu quả điều trị không giống nhau giữa các bệnh nhân. Y học cá thể hóa giúp bác sĩ tránh tư duy trung bình hóa, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ tác dụng phụ và tối ưu hóa kết quả chăm sóc sức khỏe cho từng cá nhân.

Trong bối cảnh y học hiện đại, y học cá thể hóa không còn là một lựa chọn mang tính lý thuyết, mà đang trở thành mục tiêu phát triển tất yếu của ngành Y nhằm nâng cao chất lượng điều trị và hướng đến chăm sóc sức khỏe bền vững.

Tác động của AI và vai trò của y bác sĩ trong y học hiện đại

Trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đang phát triển nhanh chóng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho ngành Y. Ở khía cạnh tích cực, AI giúp bác sĩ làm việc hiệu quả hơn thông qua việc thu thập, tổng hợp và phân tích các dữ liệu, xét nghiệm và chỉ số y khoa trong thời gian ngắn. Điều này hỗ trợ quá trình ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn.

Tuy nhiên, AI không thể thay thế con người. Các quyết định do AI đưa ra luôn cần được đặt trong trạng thái hoài nghi chuyên môn. Người bác sĩ không chỉ sử dụng công nghệ, mà còn phải biết đặt câu hỏi, kiểm tra lại và hiểu rõ giới hạn của những gợi ý mà AI cung cấp. Quan trọng hơn, bác sĩ cần duy trì tinh thần học hỏi liên tục, biết những gì mình chưa biết, để không phụ thuộc vào công nghệ.

Trong bối cảnh Việt Nam, bên cạnh việc nâng cao kỹ năng lâm sàng, ngành Y cần chú trọng hơn đến nền tảng y học cơ bản như sinh học, di truyền và miễn dịch. Việc tham gia các dự án nghiên cứu và hợp tác quốc tế không chỉ giúp cập nhật tri thức mới, mà còn tạo điều kiện để y học Việt Nam đóng góp dữ liệu, học hỏi phương pháp và từng bước tạo ra những điểm bứt phá bền vững trong kỷ nguyên AI.

Để xem đầy đủ nội dung của tập này, mời các bạn truy cập link tại đây.
Cảm ơn tổ chức AVSE Global – Association of Vietnamese Scientists and Experts đã đồng hành cùng Vietsuccess trong tập này.