Cùng gặp gỡ Thạc sĩ Tâm lý Nguyễn Thị Gia Hoàng trong chương trình Healthier Happier. Chị là Thạc sĩ Tham vấn và Hướng dẫn tại Viện Giáo dục Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Nanyang. Chị chia sẻ về cách nuôi dưỡng sự linh hoạt tâm lý và nhận diện các dấu hiệu của sự “mắc kẹt”. Từ đó, giúp bạn trang bị la bàn định hướng cho bản thân sống trọn vẹn và cân bằng.

Hiểu đúng về linh hoạt tâm lý

Linh hoạt tâm lý xuất phát từ Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT). Nó thể hiện sự mềm dẻo và thích ứng với hoàn cảnh. Thế giới hiện nay có rất nhiều sự bất định và biến động. Những yếu tố này dễ làm chúng ta lo lắng và bất an. Vì vậy, linh hoạt tâm lý sẽ đóng góp vào sự an lạc của con người. 

Biểu hiện của linh hoạt tâm lý gồm ba khía cạnh chính: 

• Sự hiện diện trọn vẹn trong giây phút hiện tại. 
• Mở lòng đón nhận mọi trải nghiệm dù rất khó khăn. 
• Kết nối và hành động theo giá trị sống. 

Ngược lại với điều này chính là sự cứng nhắc tâm lý. Người mắc kẹt thường hay chìm đắm vào quá khứ hoặc lo âu tương lai. Họ tự nhốt mình trong những suy nghĩ phán xét bản thân. Họ trốn tránh những trải nghiệm không mong muốn trong cuộc sống. Việc né tránh càng khiến cho thế giới của họ bị thu hẹp. Họ cũng không biết điều gì là quan trọng nhất với mình. Từ đó, họ cứ trôi nổi mà không có mục đích rõ ràng.

Học cách chấp nhận để linh hoạt tâm lý 

Để linh hoạt tâm lý, bạn cần rèn luyện tốt khả năng hiện diện. Chị Gia Hoàng đã gợi ý cách bật “chế độ ngắm hoàng hôn”. Khi ngắm hoàng hôn, bạn không hề bắt vạn vật phải thay đổi. Bạn hoàn toàn tận hưởng bầu trời và những màu sắc tuyệt đẹp. Hãy nhìn nhận suy nghĩ và cảm giác một cách thật rõ ràng, trọn vẹn. 

Sự chấp nhận hoàn toàn không có nghĩa là yếu đuối hay vội vã bỏ cuộc. Chấp nhận là thái độ chủ động đón nhận các trải nghiệm của nội tâm. Việc đè nén cảm xúc thường chỉ làm cho chúng trở nên to lớn hơn. Bạn cần phân biệt rõ những gì mình có thể và không thể kiểm soát. Ta khó lòng thay đổi được những sự kiện bên ngoài hay người khác. 

Lời khuyên “phải vui lên” đôi khi lại tạo ra những áp lực nặng nề. Thứ dễ dàng kiểm soát nhất chính là hành động của bản thân. Thay vì ép mình vui, hãy đi bộ hoặc uống một ngụm nước nhỏ. Trong nỗi đau mất mát, cảm xúc sẽ dâng lên như những cơn sóng lớn. Bạn hãy mở rộng vòng tay để chứa đựng hết tất cả trải nghiệm đó. Không cần vật lộn hay đánh nhau với những phản ứng tự nhiên bên trong. Khi sóng cảm xúc lên đến đỉnh điểm, nó sẽ tự động đi xuống.

Linh hoạt tâm lý để cuộc sống trọn vẹn hơn. Hãy có mặt trong hiện tại, học cách chấp nhận những điều mình không thể thay đổi và hành động vì những gì có thể thay đổi được. 

– Thạc sĩ Tâm lý Nguyễn Thị Gia Hoàng 

Cam kết hành động dựa trên chiếc la bàn giá trị

Sau khi chấp nhận cảm xúc, bạn cần tiếp tục tiến lên phía trước bằng cách: 

• Xác định được chiếc la bàn giá trị của đời mình: Bạn ưu tiên cho gia đình, công việc, hay sức khỏe của chính bản thân? Khi biết rõ giá trị cốt lõi, bạn sẽ dễ dàng đưa ra lựa chọn. 
• Kiên trì bước đi theo hướng đã vạch ra từ đầu: Con đường trưởng thành không bao giờ là một đường thẳng tắp hoàn hảo. Sẽ có những lúc bạn đi sai lầm hoặc bị chệch hướng hoàn toàn. Khi thất bại, nội tâm thường vang lên những tiếng nói tự phán xét. Đừng để những lời dằn vặt đó đè bẹp ý chí của bản thân. Hãy nhẹ nhàng ghi nhận những phản ứng nội tâm vô cùng khó khăn đó. Sau đó, chuyển hướng sang các hành động sửa chữa lỗi lầm thiết thực hơn. 

Khoảnh khắc bạn nhận ra mình lạc lối và quay lại, đó chính là sự cam kết. Việc này cần được lặp đi lặp lại rất nhiều lần. Sự kiên trì sẽ giúp con đường của bạn trở nên ngày càng rõ ràng. Linh hoạt tâm lý vốn không phải là khả năng bẩm sinh có sẵn trong ta. Nó là một kỹ năng sống cần được bạn luyện tập thường xuyên mỗi ngày. Chị Gia Hoàng nhận định: “Linh hoạt tâm lý để cuộc sống trọn vẹn hơn. Hãy có mặt trong hiện tại, học cách chấp nhận những điều mình không thể thay đổi và hành động vì những gì có thể thay đổi được.”

Theo dõi trọn vẹn cuộc trò chuyện của chị Gia Hoàng về cách nuôi dưỡng sự linh hoạt tâm lý trên kênh Vietsuccess.