Vai trò của đại học: Từ “Bảo chứng bằng cấp” đến “Hệ sinh thái trải nghiệm”

Sự chuyển dịch lớn nhất của giáo dục hiện đại chính là chuyển đổi tư duy từ việc xem đại học là nơi đào tạo bằng cấp để trở thành một nền tảng hội tụ các trải nghiệm trưởng thành. Trong giai đoạn từ 18 đến 22 tuổi, theo TS. Lê Trường Tùng, sinh viên cần cần những trải nghiệm học thuật, trải nghiệm nghiên cứu, trải nghiệm quốc tế, văn hóa, thể thao và cộng đồng. 

Tại Trường Đại học FPT, định hướng này được cụ thể hóa qua các chương trình đào tạo gắn với doanh nghiệp (OJT), giúp sinh viên hiểu môi trường làm việc thực tế và các thức doanh nghiệp vận hành. Cùng với đó là môn học Trải nghiệm khởi nghiệp cho 100% sinh viên, giúp rèn luyện tư duy như một người làm chủ, sẵn sàng cho công việc việc trong tổ chức lớn lẫn khả năng tạo lập sự nghiệp.

Bên cạnh đó, theo TS. Lê Trường Tùng, những học phần bắt buộc về văn hoá và ngoại ngữ, các chương trình giao lưu quốc tế, du học ngắn hạn hay trải nghiệm tại nước ngoài sẽ tạo nên nền tảng sẽ theo sinh viên suốt đời, bên cạnh kiến thức học thuật.

Quan trọng hơn, đại học cần là môi trường để người học được thử, được sai và trưởng thành trong không gian đủ an toàn. Chính những va chạm này giúp sinh viên hình thành bản lĩnh, sự tự tin và khả năng thích nghi với thực tại luôn thay đổi. Đây cũng là những trải nghiệm mà AI không thể nào thay thế.

Bốn năm học đại học từ 18 đến 22 tuổi có lẽ là khoảng thời gian đẹp nhất của đời người, và cũng là giai đoạn rất quan trọng để hình thành bản thân trong tương lai. Do đó, trách nhiệm của nhà trường là làm thế nào để mang đến cho các em một khoảng thời gian trải nghiệm phong phú nhất và chất lượng nhất.” – TS. Lê Trường Tùng, Chủ tịch hội đồng trường, Trường Đại học FPT

TS Lê Trường cho rằng trong kỷ nguyên AI, vai trò của đại học nay đã mở rộng hơn bao giờ hết: “Sứ mệnh của đại học không chỉ thuần túy cung cấp kiến thức, mà phải thiết kế được một “hệ sinh thái trải nghiệm” đa dạng để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu cho đông đảo người học.”

“Lợi nhuận” của thương vụ đầu tư đại học

Nhìn từ góc độ kinh tế, việc đầu tư cho đại học thường khiến nhiều phụ huynh trăn trở về chi phí. Tuy nhiên, theo chị Minh Loan, lợi nhuận thực sự của giáo dục không thể tính toán bằng các phép quy đổi tài chính, mà chính là ở giá trị của nhân cách, tri thức, lòng biết ơn, niềm hạnh phúc khi bạn trẻ tạo ra những điều tốt đẹp cho xã hội.

Chị Minh Loan nhấn mạnh: đại học là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng giữa sự bảo bọc của gia đình và sự tự lập hoàn toàn khi trưởng thành. Đây là nơi sinh viên học cách chịu trách nhiệm về kinh tế và cuộc sống trước khi chính thức gia nhập lực lượng lao động.

Một trong những giá trị của đại học là môi trường kết nối, trong đó có các hoạt động mentoring (cố vấn). Mentor có thể cùng sinh viên trải qua những hoang mang trước ngưỡng cửa cuộc đời, truyền cảm hứng về tinh thần báo đáp và ý chí bền bỉ. Chị Minh Loan tin rằng hoạt động mentoring giúp nuôi dưỡng cảm xúc chân thành, sự thấu cảm và lòng biết ơn ở sinh viên – những giá trị nhân văn trong suốt hành trình tương lai.

Trong thời đại mà áp lực mưu sinh không còn là gánh nặng lớn nhất, giá trị đích thực của giáo dục không nằm ở việc dạy cách kiếm tiền, mà là trưởng dưỡng lòng biết ơn, khát vọng cống hiến và thái độ sống tạo giá trị cho xã hội.”– Chị Đặng Phạm Minh Loan

Theo TS Lê Trường Tùng, “lợi nhuận” lớn nhất của đại học là một hành trình trưởng thành toàn diện, nơi sinh viên được sống, trải nghiệm và hạnh phúc ngay trong quá trình học.

Từ góc nhìn ấy, những gì sinh viên nhận được không chỉ là kiến thức, mà còn là năng lực tự học và sử dụng AI như cộng sự, năng lực hội nhập quốc tế, tư duy làm chủ, nền tảng văn hóa và và sức bền nội tâm trước thế giới nhiều biến động. Ở Trường Đại học FPT, năng lực hội nhập được xây dựng thông qua việc sử dụng tiếng Anh trong học tập và làm việc, đồng thời mở rộng ngoại ngữ thứ hai để tăng khả năng hội nhập toàn cầu.

Cùng với đó là tinh thần khởi nghiệp trong DNA của triết lý đào tạo, giúp sinh viên hình thành tư duy tự chủ, tự tạo ra công việc. Tư duy này không chỉ dành cho người khởi nghiệp, mà còn hữu ích với cả những người lựa chọn làm việc trong tổ chức, bởi nó gắn với tinh thần trách nhiệm và năng lực dẫn dắt công việc.

Một giá trị đặc biệt là văn hóa. Việc học nhạc cụ dân tộc, võ Vovinam là cách nuôi dưỡng bản sắc, giúp sinh viên hội nhập mà không hòa tan, mang theo “chất Việt” ra thế giới. “Chúng tôi muốn các em đi ra quốc tế với “tiếng đàn bầu trong tim”, vì chỉ khi có nền tảng văn hóa Việt Nam vững vàng mới có thể hòa nhập và được thế giới chấp nhận dễ dàng”, TS Lê Trường Tùng chia sẻ.

Cuối cùng, đại học là một “xã hội thu nhỏ” – nơi sinh viên được chăm sóc đời sống tinh thần, rèn luyện trách nhiệm cộng đồng và phát triển nội tâm vững vàng.

Kết lại, TS. Lê Trường Tùng dùng hình ảnh ẩn dụ về một chuyến leo núi để nói về sự đầu tư này. Thay vì chỉ tập trung “lên đỉnh núi” để lấy tấm bằng, giá trị thực sự nằm ở hành trình rèn luyện bản sắc riêng trên từng cung đường. 

Đây là một cuộc trò chuyện vô cùng sâu sắc và đa chiều để mở đầu chuỗi nội dung EduInsights. Quý vị khán giả có thể xem đầy đủ nội dung này tại đây

Chương trình được phối hợp thực hiện bởi Vietsuccess và An Publishing & Education, với sự đồng hành của Trường Đại học FPT.